Culemborg zoals het was

Het leven in Culemborg

home Boeken Audio Film Over ons Nieuws Links

 

Van de middeleeuwse poorten die Culemborg ooit telde, is er slechts één  overgebleven: de Binnenpoort. Het heeft overigens maar een haar gescheeld of ook dit monument was verloren gegaan.

 

Binnenpoort op drie poten

De Binnenpoort lijkt kloek en krachtig,
Maar baart de Vroedschap zorg.
Hoewel haar silhouet nog machtig,
Waakt over Culemborg

Onder haar nu verzwakte muren,
Huivert haar wankel lot.
Terwijl de winden wakker schuren  
De vogels van den spot

Zij die den ouden tijd bedillen,
Zij slopen onverlet.
Als niet de hamer van ons willen,
Daartegen zich verzet.

Dit deed de Vroedschap, toen haar leden,
verklaarden, dat de Binnenpoort,
Als teeken uit een groot verleden,
Bij Culemborg behoort.

 

Binnenpoort vanaf de Varkensmarkt. Op de huizen links en rechts zijn nog restanten van de oude middeleeuwse voorpoort te zien. Foto: circa 1895

 

Binnenpoort in de jaren dertig

 

Gerrit Toorenburg, circa 1775

 

In het voorjaar van 1940 ging de restauratie onder leiding van archi- tect B. van  Bilderbeek uit Dordrecht van start. Voet  van Oudheus- den bleef krachtig propaganda maken voor de eeuwenoude  poort via lezingen van mr. L. Sillevis,  die echter wel bezorgd was over die ’afgod in blakende gunst, aan wien  nooit te dure offers gebracht schijnen te worden: het verkeer!’  

 

Steeds weer dat verkeer. Het is een  constante in de discussie over het  monument. In 1950 leefde bij de  gemeente het plan om aan de westkant van de Binnenpoort een doorbraak te maken vanaf de Markt,  langs de Rooms-Katholieke kerk  naar de Oostersingel. Op het programma stond verder een tweede  doorbraak: in de knik van de He-renstraat / Everwijnstraat richting  Prijsse- straat. Het eerste idee haalde  het niet, het tweede in de jaren  zestig wel. De lastige verkeers- passage via de smalle poortdoorgang  was daarmee van de baan.  

Tegenwoordig zal niemand het  nog in zijn hoofd halen om de  Binnenpoort te willen slopen.  Het monument is een stuk levende geschiedenis dat verhaalt  van middeleeuwse bouwkunst,  steden- schoon en inwoners die pal  stonden voor hun stad.

Peter Schipper