Culemborg zoals het was

Het leven in Culemborg

home Boeken Audio Film Over ons Nieuws Links

Canon van Culemborg

De canon van Culem- borg voert u langs de hoogtepunten van de Culemborgse geschie- denis. Klik hier en laat u verrassen.






Dokter Bongaerts

Leon Marie Joseph Bongaerts (1910 – 1977) was een echte Limburger. Hij  groeide op in Maastricht en Roermond en studeerde in Utrecht medicijnen.  Na zijn oplei- ding kon hij kiezen uit drie plaatsen om zich te vestigen. Het  werd Culemborg, omdat zijn echtgenote graag aan een rivier wilde wonen.  Het echtpaar vond in 1940 een woonruimte boven ijzerhandel Van Avezaath  aan de Markt, hoek Grote Kerkstraat. Hier was ook de praktijk gevestigd.  



Begin jaren vijftig volgde de verhuizing naar de Herenstraat. In het begin bezocht dokter Bongaerts  zijn patiënten per motorfiets, totdat dit  voertuig door de Duitsers werd gevorderd. Later reed hij altijd in een Volvo. De praktijk had ook patiënten aan de overkant van de Lek, in Schalkwijk en Everdingen. Als de doktersvrouw haar echtgenoot in Everdingen wilde bereiken, belde ze met het lokale café Het  Zwaantje. De waard bracht dan het  bericht naar het adres waar de dokter  op dat moment was. Dokter Bongaerts had als eerste in  zijn auto een mobilofoon, die via een  brandend
lampje een bepaalde code  gaf. Bevallingen werden in een schrift  bijgehouden. Voor de duizendste baby  lag er een spaarbankboekje klaar. Het  waren lange dagen, maar bij thuiskomst  stonden er altijd twee pannen soep -  heldere en gebonden - op het fornuis.  Als liefhebberij las de dokter Franse  boeken. Hij was lid van ‘Culemborg en  Oranje’ en van de sociëteit ‘Concordia  et Amicitia’.  
Over dokter Bongaerts valt veel te vertellen. Dat hij in de oorlog een patiënt,  die in het ziekenhuis loslippig allerlei  informatie over het verzet rondbazuinde en bovendien zijn handen niet van  de zusters af kon houden, een gipsen  been aanmat. Dat hij bij het schrijven  van de rekeningen zijn sociale hart liet  spreken: Die van een rijke fabrikant verhoogde hij, iemand met een minder gevulde portemonnee hoefde dan wat minder te betalen. Dat hij - als een bevalling op zich liet wachten - tegen de  aanstaande vader riep: ‘ga de ijzers eens  halen’, doelend op de verlossingstang. Hiermee dreigen was meestal al voldoende om de kraamvrouw tot snellere  resultaten te krijgen. Dat hij licht provocerende trekjes vertoonde tijdens het  kerkbezoek in de Barbarakerk. Onder de preek zat hij te lezen in een op het oog kerkelijk boek. In werkelijkheid las hij de avonturen van dokter Vlimmen, een boek dat vanwege weinig verhullende scènes op de katholieke index  van verboden lectuur was geplaatst.  

Dokter Bongaerts kijkt tevreden toe na een geslaagde bevalling van van mevrouw H. Meijer-Heij.


Dokter Bongaerts geschilderd door Rene Wong


Peter Schipper