Culemborg zoals het was

Het leven in Culemborg

Home Boeken Audio Film Over ons Nieuws Links

Canon van Culemborg

De canon van Culem- borg voert u langs de hoogtepunten van de Culemborgse geschie- denis. Klik hier en laat u verrassen.






Geweerfabriek

Geweerfabrieken waren vroeger voornamelijk in- en rondom Luik gevestigd. Na het beëindigen van de Oostenrijkse Successieoorlog in 1748 groeide binnen de republiek de behoefte om in de Noordelijke Nederlanden zelf de beschikking te hebben over een geweerfabriek.















Dat men besloot om deze fabriek in Culemborg te vestigen had o.a. te maken met:

De Culemborgse geweerfabriek ging in 1759 van start met als directeur de uit Zwitserland afkomstige Jean Dusseau. Deze fabriek werd gevestigd in de stallen van het voormalige kasteel en op nog een aantal plaatsen zoals o.a. het oude Kaatshuis en op het terrein van ’s Herenhof aan de Elisabethdreef. Voor de energie maakte de geweerfabriek gebruik van de waterkracht van de Oostergracht. Na het beëindigen van de Zevenjarigeoorlog in 1763 kwam de geweerfabriek in financiële problemen (vraag naar geweren nam drastisch af), waardoor de Prins van Oranje zich genoodzaakt zag het bedrijf in 1766 over te nemen. Het personeel van de fabriek bestond vooral uit Walen uit Luik. Daarnaast werkten er ook een aantal Zwitsers.
Door de overname van de geweerfabriek door de Prins van Oranje was de fabriek in feite een staatsbedrijf geworden en viel het in 1811 uiteindelijk onder het Franse Keizerrijk. Napoleon had geen behoefte aan een geweerfabriek in het noorden en verplaatste hem naar Luik. Op het terrein van de voormalige geweerfabriek is in 1909 de villa Casa Blanca gebouwd.







Citaat

Halverwege de achtiende eeuw hebben de Oranjes zich bezonnen op middelen om de economische toestand te Culemborg te verbeteren. Na de Oostenrijkse Sucsessieoorlog (1740-1748) werden plannen beraamd te Culemborg een geweerfabriek te stichten. De behoefte werd gevoeld om ten noorden van de Waal een fabriek van handvuurwapens te hebben om onafhankelijk te zijn van de Luikse wapenindustrie. Na jarenlange plannenmakerij werd in 1759 de geweerfabriek gesticht. Als energiebron voor deze nijverheid werd waterkracht gebruikt en daartoe werden aan de Oostergracht enige molens gebouwd, die werden aangedreven door water uit de Lek, dat door een oude sluis werd aangevoerd en afgevoerd werd via de Linge.

Citaat uit: “Verboden en getolereerd: een onderzoek naar lutheranen, lutheranisme en lutherse gemeentevorming in Gelderland ten tijde van de Republiek”.

 

Door Kosterus Gerard Manen.


De geweerfabriek werd gevestigd in de stallen van het voormalige kasteel.

Enkele geweren geproduceerd in de geweerfabriek te Culemborg.