Culemborg zoals het was

Het leven in Culemborg

Home Boeken Audio Film Over ons Nieuws Links

Canon van Culemborg

De canon van Culem- borg voert u langs de hoogtepunten van de Culemborgse geschie- denis. Klik hier en laat u verrassen.






Joep en Hermien Vermeulen:  
een halve eeuw thuis in het (katholiek) Culemborgs onderwijs  

Voor Joep Vermeulen (83) is het binnenkort al 25 jaar geleden, dat hij  voor het laatst als leraar de deur van  de Technische School aan de Willemslaan achter zich dicht trok. Zijn  vrouw Hermien (76) bleef toen nog  een aantal jaren als onderwijzeres  steun en toeverlaat van de katholieke  lagere scholen.  Als geboren Culemborgers hebben zij  hier allebei als kind op de lagere school  gezeten. Joep ging naar de Willibrordusschool aan de St. Janskerkstraat. Na  de MULO en de HBS en een korte  carrière ‘op kantoor’, haalde hij zijn  kweekschoolakte in Den Bosch en  keerde in 1956 als onderwijzer terug  naar de school van zijn jeugd. Zijn  latere schoonvader was daar hoofd.  Hermien - die toen nog Bijen heette - ging als kind  naar de Jozefschool, een lagere  meisjesschool in  de Ridderstraat  tegenover de  Mariakroon. In  deze school is  nu de moskee  gevestigd. Zij  racete na de  lagere school  door de MULO  op de Maria-kroon en de  kweekschool  in Den Bosch.  Haar onder-wijsloopbaan  begon zij in 1955 - als 18-jarige - in  Gellicum. Maar na 2 jaar keerde ook  zij als onderwijzeres terug naar haar  oude school.

In die tijd werden zo genoemde  ‘schoolmissen’ in de rooms-katholieke  kerk klassikaal bezocht door de lagere  scholen. Daarvoor golden strikte regels:  de meisjes zaten rechts en de jongens  links. Het onderwijzend personeel  begeleidde om beurten deze bezoeken.  Maar daarbij was het Joep en Hermien - die toen al een tijdje verkering  hadden - verboden om tegelijk dienst  te hebben...

Toen Joep en Hermien in 1959  trouwden, werd Hermien ontslagen.  Dat was gebruikelijk in die tijd. Maar  het betekende niet dat zij niet meer  werkte. Haar vader, die immers hoofd  van de Willibrordusschool was, deed  regelmatig een beroep op haar als hij  een invaller nodig had. En vanaf het  moment dat er een kleine Vermeulen  geboren was, regelde hij daar meteen  zelf thuis - met de oma van de spruit -  de opvang voor.

Intussen haalde Joep niet alleen zijn  hoofdakte, maar ook nog - bij het in  Culemborg gevestigde Studiecentrum  - een akte wiskunde. In 1964 werd hij  leraar aan de Technische School, die  toen nog gevestigd was in een aantal  barakken aan de Willemslaan. In 1966  werd hier een splinternieuwe school  betrokken. Dat is de school, die recent  weer is afgebroken. Tot aan zijn (vroeg) pensioen in 1988 heeft Joep hier hele  generaties jongeren de basisbeginselen  van de wiskunde bijgebracht. Toen de jongste van hun kinderen 4  jaar werd, ging Hermien weer vast  aan het werk. Eerst op de Augustinus-school, later ook nog op de Paulusschool en het Startblok.

Hermien Vermeulen kan zich de tijd  als leerlinge van de Mariakroon (van  de orde van Jezus, Maria en Jozef)  nog goed herinneren. Was het eerst  alleen een internaat voor meisjes, die  ULO- of Huishoudschoolonderwijs  volgden, pas later werden ook externen  toegelaten. Er golden strenge regels.  Zo mochten de meisjes absoluut geen  sokjes dragen, maar alleen kniekousen.  Maar uit het zicht van de nonnen werden na school de kniekousen razend-snel omgetoverd in rolsokjes…













In de tijd dat Hermien onderwijzeres  was aan de Jozefschool, was er een  groot gebrek aan invallers. De nonnen wilden eigenlijk alleen vrouwelijk personeel, maar besloten uit  pure noodzaak om meester Rinkes  aan te stellen. Hij mocht lesgeven  aan de meisjes, maar zich verder  niet mengen met de schoolgemeenschap. Het onderwijzend personeel  dronk daarom in de pauzes koffie in 3  afzonderlijke groepen: de nonnen, de  overige onderwijzeressen en meester  Rinkes. Er was in de Mariakroon ook  een kleuterschool, onder leiding van  zuster Petra. Daar-naast had - omstreeks de jaren zestig -  zuster Willibertha de leiding over een  groepje kinderen, die jonger dan 4  jaar waren: de zo genoemde poppenschool. Dit waren ‘drukke’ kinderen of  kinderen waarvan de moeder om een  of andere reden moest werken. Een  zoon van Joep en Hermien Vermeulen  - een pittig mannetje - ging er ook  heen.  

Het deel van de Mariakroon waar de  nonnen woonden, was strikt verboden  gebied voor iedereen. De nonnen leidden ook een streng leven. Maar toen  Joep en Hermien trouwden en nadat  hun kinderen waren geboren, kwamen  ze wel op bezoek om te feliciteren.

De Vermeulens volgen nog steeds alle  ontwikkelingen in het onderwijs. Zij  verbazen zich regelmatig over bijvoorbeeld de discussie rond de klassengrootte. In hun tijd waren klassen van  48 leerlingen heel normaal. Soms was  dat ook nog een combinatie van de  klassen 1 en 2 (de huidige groepen 3  en 4). Joep stelt dat er vroeger meer  gezag en orde was. Hermien zegt dat  zij vroeger geen termen als ADHD  kenden. Zij noemden dat ‘moeilijke’  kinderen.

Joep en Hermien kijken met veel plezier terug op hun beider loopbanen in  het onderwijs in Culemborg.

Wilma Dehing


Joep Vermeulen