Culemborg zoals het was

Het leven in Culemborg

home Boeken Audio Film Over ons Nieuws Links

Canon van Culemborg

De canon van Culem- borg voert u langs de hoogtepunten van de Culemborgse geschie- denis. Klik hier en laat u verrassen.






Molukse dansen

Dansgroep van Anneke de Liefde uit Woerden


Dansgroep uit Moordrecht


Bij het maken van de af- spraak hoor ik  al: ‘De Menari is een vrouwendans, ge- mengd dansen is uit de Portugese tijd.  Er zijn heel veel verschillende soorten dansen. Elk eiland en elke streek heeft  zijn eigen repertoire en dan ook nog voor verschillende gelegen- heden!’ Ik  besef dat mijn ge- brek aan historische  kennis groot is.  
Mevrouw Noya werd zelf als klein  meisje in kamp Vught gevraagd voor  de dansgroep. Beter gezegd: de lerares kwam het haar ouders vragen. Deze  koos zelf haar dansers uit en leidde hen op, jarenlang. Dat was niet alleen in  Vught zo, maar in alle grote Molukse  kampen in Nederland. Bij de latere verspreiding van de Moluk- kers over  Nederland zijn veel van deze dansgroepen ver- dwenen. Nu zijn er nog maar enkele van over, waaronder de zeer  bekende groep uit Moordrecht, die in  2012 in Culemborg heeft opgetreden. Er werd naar grote optredens toe geoe-fend, zoals in 1962 voor de landelijke  10x10 actie tegen de honger in de we-reld, of voor de jaarlijkse bijeenkomst  in de Houtrust- hallen rond 25 april,  waar de Zuid-Molukse gemeenschap de oprichting van de Republik Maluku  Selatan (RMS) herdacht. Tegenwoor-dig worden de dansen door de 3e en  4e generatie uitge- voerd op de jaarlijkse herden- king in Apeldoorn.
De Menari dus, om belang- rijke mensen  te verwelkomen, de dans met zak-doeken (Menari Lenso), de dans met presenteer- bladen en de Dansa Tali, de meiboomdans. Dansen bij het binnen-halen van de (kruidnagel)oogst waren  er ook. De mannen hadden natuurlijk  van vroeger nog hun krijgsdansen en  de Orlapij (‘horlepiep’,oorspron- kelijk  een zeemansdans). In de naam van de  Katredji kun je nog het word ‘quadril-le’ horen, een Europese dans, aangepast  aan Mo- lukse smaak. Geen dans zonder  mooie kleding. Daarbij worden hulp-troepen ingeschakeld. En geen dans zonder muziek! Dat kan variëren van  een trom (de tifa) tot een vioolorkest of een orkest van Molukse instrumenten,  zoals de bamboe-dwarsfluit, de suling en de totobuang, een soort gamelan.  Zijn er alleen optredens of dansen jullie zelf ook?
Wij dansen en zingen zelf ook! Als bij  een feest het einde in zicht komt, zet emand een lied in.  Lyrisch
wordt ter plekke de situatie weergegeven. De aanwezigen zingen  het refrein ‘Mani se’ (de smaak van de  zoete kokosmelk) of ‘Kolekole’ (varen  met de westerse passaatwind). Ook na  een rouwdienst gaat dat zo. Een aanwe-zige (meestal een oudere) zet de toon  in en op de melodie van een psalm of  een Johan de Heer lied wordt het leven van de overledene bezon- gen - vanaf het  droevige bericht terugkijkend naar wie  hij of zij was. Dat kan wel een kwar-tier of langer duren….Mevrouw Noya veert weer op: de Sau Reka Reka…  een dans die in heel Azië voorkomt. De dans met de 4 balken of bamboestok-ken. Als je misstapt kom je daar hard mee in aanraking. Veel oefenen dus om  het steeds beter en origineler te doen!



Nini Vonk-Wartena.

Met dank aan mevrouw Noya  

Praten over dansen? Kan dat? Zeker! Het is zelfs een waardevolle toevoeging naast foto’s. Vandaar ons gesprek met mevrouw Noya.


Molukse dansgroep tijdens Spoelspektakel