Culemborg zoals het was

Het leven in Culemborg

home Boeken Audio Film Over ons Nieuws Links

Canon van Culemborg

De canon van Culem- borg voert u langs de hoogtepunten van de Culemborgse geschie- denis. Klik hier en laat u verrassen.






De Molukse
kerkgenootschappen


Kerkgebouw  
In Culemborg staat één kerkge- bouw, waarin 3 Molukse kerkge- nootschappen hun zondags- diensten en andere kerkelijke activiteiten houden.
1.NGPMB (Noodgemeente Geredja Protestan Maluku di Belanda.). Hun voorganger is ds. N. Sahuleka, woonachtig in Cu-lemborg. Dit kerkgenoot-schap is ook lid van de Culemborgse Raad van Ker- ken.
2. GIM (Geredja Indjili Maluku) met als voorganger ds. Nikiju- luw, woonachtig in Overvecht. Deze is ook voorganger bij de GIM gemeente te Barneveld. De GIM is ontstaan in de jaren ’50 in Nederland: een kerk die vraagt om erkenning en die op zoek  is naar een vorm voor een herkenbaar en zelfstandig be- staan. De kerkelijke leiding berust bij het Synodebestuur, dat haar bijeenkomsten tegen- woordig over het algemeen in het Molukse ker-kengebouw te Houten belegt. Ook dit kerkge- nootschap is lid van de Raad van Kerken in Culemborg.  
3. Maart ’53 is de 3e kerkelijke gemeente. De zondagsdiensten van deze gemeente worden door de eigen voorgangers geleid. Men heeft echter geen voorgan- ger in de eigen woonplaats.   
Ook in de Molukse kerken is sprake van vergrijzing. Dat geeft de laatste jaren een duwtje om ook gezamenlijke diensten te houden, zo’n 1 à 2 keer per maand. Na de dienst is er gele- genheid om koffie te drinken en met elkaar in gesprek te gaan. Er zijn 2 zangkoren en er is een Gospelgroep.
De Heilige doop
Ouders laten hun kinderen, meestal als   zuigeling, in de kerk dopen. Daarbij beloven ze samen met de peetouders
plechtig in het bijzijn van de gemeente, dat hun kind God mag leren kennen. Wat veel
meer is dan een avondgebedje voor het slapen gaan of trouw de erediensten bezoeken. Het gaat erom, dat God deelgenoot mag zijn in het leven van het kind.   
Belijdenis
Jongeren in de leeftijd van onge- veer 15 jaar kunnen meedoen met de catecheselessen. Als zij 18 jaar oud zijn mogen ze belij- denis doen. Dit houdt in, dat ze vanaf het moment van belijdenis doen ten overstaan van de
kerkelijke gemeente de verant- woordelijkheid op zich gaan nemen van hun eigen  geloofs- overtuiging. Na de belijdenis wordt over het algemeen groot feest gevierd in een gebouw of gewoon bij de familie thuis. Daarbij is iedereen welkom om samen dit heuglijke feit te vieren met degene, die zojuist belijde- nis heeft gedaan. Waarbij na- tuurlijk de lange feesttafel niet ontbreekt. De zondagsdienst daarop zal men voor het eerst in zijn/haar leven meedoen met het Heilig Avondmaal.
Het Heilig Avondmaal
Het Heilig Avondmaal bestaat uit een serie van 3 kerkdiensten:
1. Geredja Pehadliran: tijdens deze   kerkdienst maak je ken- baar, samen met andere ge- loofsgenoten, dat je wil deel- nemen aan het Heilig avond- maal.
2. Geredja Perdjamuan: is de viering van het Heilig Avondmaal. 3. Geredja Sjukur: is de dank- dienst voor het meevieren van het Heilig Avondmaal.
Bij overlijden
Met de begrafenisondernemer en in bijzijn van de predi- kant/kerkenraad worden de data afgesproken voor de Malam Penghiburan (de Vertroos- tingsdienst) en Ibadah Makburat (de Uitvaartdienst). De familie wordt vertegenwoordigd door de ‘woordvoerder’ en dat is vaak de oudste zoon of iemand van de familieclan. Daarnaast praat de familie met het bestuur van de perkumpulan waar de familie bij   aangesloten is. De kumpulan verzorgt de consumpties gedu- rende de voorbereiding tot en met de uitvaart. Het wezenlijke
verschil tussen de malam pen- ghiburan en de makburat is dat in de malam penghiburan het leven van de gestorvene centraal staat terwijl in de uitvaartdienst centraal staat wat de gestorvene te wachten staat, namelijk Gods belofte op het eeuwige leven. Afscheid nemen wordt gedaan vanuit het opstandinggeloof met de ontmoeting in het vooruit- zicht.
De adat, de culturele tradities
Piring natzar   
Een piring natzar hoort bij het Molukszijn. De piring natzar is een schoteltje met geldstukken. De plek waar de piring natzar staat, is ook de plek waar men dagelijks in gebed gaat met God. Maar ook bij belangrijke momenten in het leven is dit de centrale plek om bij elkaar te zijn als gezin/familie en om   in gebed te gaan met God.

Pelaschap  
In het verleden werden pela-bondgenootschappen gesloten wanneer dorpen elkaar hadden gesteund in tijden van oorlog of wanneer er bijzondere gebeur- tenissen plaatsvonden die het sluiten van een bondgenoot- schap tot gevolg hadden. Ook dorpen met een verschillende religieuze achtergrond  (Chris- ten dorpen en Moslimdorpen) kunnen pela van elkaar zijn. De regels van het bondgenootschap wederzijdse hulp en respect – golden en gelden voor alle be- woners van de betrokken dor- pen. Een veel voorkomend ver- bod is dat op onderlinge huwe- lijken. Als je pela bent, mag je niet met elkaar   trouwen. Ook in Nederland houden Molukkers de traditie van de pela in ere. Als je pela bent van elkaar voelt dat als familieband. Men helpt en steunt elkaar bij lief en leed.
Nini Vonk-Wartena  

Molukkers in Nederland zijn over het algemeen protes- tant. De GPM (Geredja Pro- testan Maluku) was altijd al de moederkerk van de Mo- lukse christelijke protes- tanten, zowel in de kolo- niale tijd als in de huidige tijd. Er is een kleine groep, die moslim is of rooms-katholiek.


Het Molukse kerkje op Terweijde


Perahu tjenke. Een bootje, gemaakt van kruidnagels. Souvenir uit de Molukken


Een doopfeest in het Molukse kerkje op Terweijde in 1990