Culemborg zoals het was

Het leven in Culemborg

Home Boeken Audio Film Over ons Nieuws Links

Canon van Culemborg

De canon van Culem- borg voert u langs de hoogtepunten van de Culemborgse geschie- denis. Klik hier en laat u verrassen.






Otto de Beus

Geboren 3 september 1873 te Culemborg.

Overleden 5 december 1959 te Culemborg

Eind jaren tachtig van de 19 e eeuw werd in Culemborg een afdeling opgericht van de Nederlandse International Sigarenmakers- en Tabakbewerkers- Bond (NISTB). In 1891 brak hier ter plaatse onder de sigarenmakers een staking uit. Deze werd door de sigarenmakers verloren met het gevolg dat de vakbond in Culemborg van het toneel verdween. Pas in 1896 gebeurde er weer iets op vakbondsgebied toen de sigarenmaker, Otto de Beus op 23 jarige leeftijd een “Volkskiesverening” oprichtte. Dit was camouflage. Doel was te komen tot de heroprichting van een vakbondsafdeling van de Nederlandse International Sigarenmakers- en Tabakbewerkers- Bond (NISTB). Otto de Beus slaagde in zijn opzet en op 6 december 1895 werd de afdeling Culemborg heropgericht.

De leden van de NISTB (ook hier in Culemborg) behoorden tot de meest uiteenlopende richtingen zoals o.a de sociaal-anarchisten, de syndicalisten en de sociaal –democraten. Otto de Beus zelf was een sociaal-democraat. Dit was hij geworden toen hij, gelegerd in 1893 in Utrecht, Pieter Jelles Troelsta ontmoette. Toen de NISTB zich in 1905 aansloot bij het sociaal-democratische Nederlands Verbond van Vakverenigingen (NVV) verlieten, tot verdriet van Otto de Beus, ook veel Culemborgse leden de NISTB om zich aan te sluiten bij de Federatie van Sigarenmakers en Tabaksbewerkers.

In 1901 werd hij door zijn patroon ontslagen en was hij genoodzaakt buiten Culemborg  werk te zoeken. Dit was op de sigarenfabriek van Van Hulst in Amsterdam. Hier werd hij echter in 1903 ontslagen omdat hij de sigarenmakers aanspoorde tot solidariteit met de in dat jaar uitgebroken spoorwegstaking. Hij is toen in Culemborg een sigarenfabriekje begonnen maar dit was maar voor korte duur. “Ik deugde niet als baas”, zei hij daar later over in het blad “De Stem van de Arbeid”. Waar hij wel voor deugde was de functie van administrateur van de coöperatie “De Eendracht”. De coöperatie die hij zelf mee had helpen oprichtten.

Vanaf 1903 schreef Otto de Beus regelmatig stukjes in het SDAP weekblad De Stem des Volks onder zijn pseudoniem Ottanus. Dankzij hem werd De Stem het meest gelezen blad in Culemborg. Ook schreef hij regelmatig in het vakblad De Sigarenmaker. Inmiddels was 1901 in Culemborg een afdeling van de SDAP opgericht en in 1905 stelde Otto de Beus zich kandidaat voor de gemeenteraad. Hij haalde het echter niet door tegenwerking van vooral de Culemborgse middenstand die het hem kwalijk namen dat hij een van de oprichters was van de socialistische coöperatie De Eendracht. Maar ook vanuit katholieke hoek werd doormiddel van strooibiljetten opgeroepen niet op De Beus te stemmen. In 1907 lukte het hem wel om in de gemeenteraad te komen. Mede door de duidelijke steun van de liberalen. In de periode 1927 tot 1931 was hij zelfs wethouder. Daarmee was hij een van de eerste socialistische wethouders in Nederland.

Otto de Beus was een ‘self-made’man. In De Stem des Volks zei de hoofdredactie over De Beus o.a.: “Zijn dorst naar kennis, zijn lust tot onderzoek, zijn sober en ingetogen leven, zijn warm gevoel voor de arbeidersklasse, hebben hem gemaakt tot wat hij is.” Otto de Beus had buiten zijn werk voor de vakbond en de politiek een grote liefde voor de geschiedenis en dan met name de Culemborgse geschiedenis. Hij was bijvoorbeeld een van de oprichters van het Genootschap A.W.K. Voet van Oudheusden op 14 oktober 1937. Waar de meeste nu nog levende Culemborgers hem echter van kennen zijn de verhalen die hij heeft geschreven. Verhalen, gelardeerd met komische taferelen, die vooral een beeld geven van het ruwe en armoedige leven in de volksbuurten van het Culemborg in de tweede helft van de 19 e eeuw. Deze verhalen verschenen in de periode rond de Tweede Wereldoorlog in de Culemborgse Courant. In 2000 zijn deze verhalen in boekvorm uitgebracht door het Genootschap A.W.K. Voet van Oudheusden.
Otto de Beus was voor de vakbeweging een zeer waardevol lid. Zijn drijfveer was het verbeteren van het leven van de minst bedeelden in de maatschappij. Ook als raadslid en later als wethouder heeft hij dit doel altijd voor ogen gehad.