Culemborg zoals het was

Het leven in Culemborg

home Boeken Audio Film Over ons Nieuws Links

Canon van Culemborg

De canon van Culem- borg voert u langs de hoogtepunten van de Culemborgse geschie- denis. Klik hier en laat u verrassen.






Westersingel

Het eerste kasteeltje van Culemborg, in feite een versterkt huis, stond aan de Westersingel. Bert Blommers geeft in  de Culemborgse Courant van 30 mei  2001 zelfs precies aan waar het stond: tussen Westersingel 58 en Westersingel  24 van de huidige bebouwing. In het kasteeltje woonde in die tijd de Heer van Culemborg. De Westersingel kan  hierdoor gezien worden als het oudste stukje Culemborg.  
De grond rondom het kasteeltje heette  ‘De Geer’ en was eigendom van de Heer van Culemborg. De Westersingel liep vanaf de Goilberdingerdijk, langs het kasteeltje, tot aan  de huidige Stationssingel.

Triosingel

Toen in 1906 de bouw van de Triowijk was voltooid  kreeg het gedeelte van de Westersingel waaraan de Triowijk was gelegen de  naam Triosingel.


Triowijk

Keestrasingel

Later heeft men het  gedeelte van de Westersingel tussen Prijssedam en ‘De Hught’ bij het Jach, vernoemd naar burgemeester Keestra.  Hij was burgemeester rondom en in de Tweede Wereldoorlog. Door zijn inzet  is niet alleen in de jaren dertig krottenwijk ‘De Dierentuin’ afgebroken, maar zijn ook alle vuilnisbelten langs de stadsgrachten verdwenen en vervangen door mooie plantsoenen.


Lekdijkstraat

Aan de noordkant van de Westersingel  ligt de in 1909 aangelegde Lekdijkstraat. Vroeger heette deze straat de Julianastraat, genoemd naar de toen net  geboren prinses Juliana.Toen men - bij het huwelijk van prinses Juliana en prins Bernard in 1937 - aan de andere kant van de stad de Julianalaan en de Bernhardstraat heeft aangelegd, gaf dat reden tot verwarring. Vandaar dat men in 1946 de Julianastraat heeft omgedoopt in Lekdijkstraat. Vooraan op de Westersingel, recht tegenover de Lekdijkstraat, stond vroeger het koetshuis van de heer Laan. Dit koetshuis stond met de achterkant  tegen de sigarenfabriek van Laan (waar nu Betuwe Wereldwijd is gevestigd).


Het Wezel

In 1887 werden aan de oostkant van de  Westersingel de eerste arbeiderswoningen gebouwd, in 1908 gevolgd door de huizen aan de westkant. Later is het stuk grond met de naam ‘Het Wezel’ tegenover het voetbalveld van Culemborg ’67- bebouwd met herenhuizen.


Hamkavoet

Het wijkje de HamKaVoet, een aantal  jaren geleden herbouwd, stamt uit de jaren dertig van de vorige eeuw. De namen van de straten verwijzen naar de mensen die zich in het verleden hebben ingezet om de Culemborgse geschiedenis te beschrijven. Zo is de Voet van Oudheusdenlaan vernoemd naar de  18e eeuwse dominee A.W.K. Voet van  Oudheusden. Hij heeft de geschiedenis van Culemborg beschreven in zijn boek ‘Historische Beschrijvinge van Culemborg’ dat in 1753 is uitgegeven. De Van de Hamstraat is vernoemd naar J.B. van de Ham (1859-1926), onderwijzer  aan de Stadsschool in de Prijssestraat. Hij heeft veel onderzoek gedaan naar de historie van Culemborg, maar zijn bevindingen nooit in boekvorm uitgebracht. De Kalkhovenstraat is vernoemd  naar J.D. Kalkhoven, onderwijzer aan de RK Jongensschool, die aan de hand van de door Van de Ham gemaakte aantekeningen in 1880 het boek ‘De geschiedenis van Culemborg’ heeft uitgebracht.


Sportpark Westersingel

Het sportterrein aan de Westersingel is in 1912 in gebruik genomen. In de begintijd voetbalden er maar liefst vier voetbalclubs: Victoria, SDO (Sterk  Door Oefening), Wilhelmina en TOP  (Tot Ons Plezier). Geen van de velden voldeed aan de vereiste afmetingen. Uiteindelijk bleef alleen voetbalclub  Victoria (later omgedoopt tot Vriendenschaar) over als huurder van het terrein. In 1975 is Vriendenschaar verhuisd naar het nieuwe sportpark op  Terweijde. Hun plaats aan de Westersingel werd toen overgenomen door Culemborg ’67.


Keestrasingel

Lekdijkstraat

Opmerkelijk

Meer dan een halve eeuw heeft het gemeentebestuur geworsteld met de vraag wat ze met de voetbalvelden aan de Westersingel wilden doen. Steeds  weer was er de roep om dit terrein met huizen te bebouwen. Curieus is het volgende. In de Culemborgse Courant van 9 december 1949 stond een artikel onder de kop: ‘Zullen de regeerders van het jaar 2000 onze ‘vooruitziendheid’ roemen? In dit artikel werd ervoor gepleit om het sportterrein aan de Westersingel niet te  bebouwen maar het een ‘groene long’-functie te geven. De schrijver dacht daarbij aan een park als de Plantage aan de Wilhelminadreef. Het slot van dit artikel willen wij u niet onthouden. ‘De latere Culemborgers zullen de tegenwoordige dankbaar zijn,  dat ze, in plaats van huizenblokken naast huizenblokken, straat naast straat  te projecteren, een ‘long’ hebben gelaten, waar men zich kan verpozen; waar ’t nageslacht van ’t vruchtbare Nederland kan spelen en ravotten. Ze zullen de tegenwoordige regeerders roemen en zichzelf gelukkig prijzen voorzaten gehad te hebben die de directe baat aan de toekomstige gezondheidszorg hebben opgeofferd’.
Op dit moment is het voormalige  sportpark vol gebouwd met huizen.


Stadsuitbreiding.pdf

Lees en/of download het complete artikel over de stadsuitbreiding van 9 december 1949


Het Wezel

J.B. van den Hamstraat voor de herbouw

Eerste elftal van Vriendenschaar