Culemborg zoals het was

Het leven in Culemborg

Home Boeken Audio Film Over ons Nieuws Links

Canon van Culemborg

De canon van Culem- borg voert u langs de hoogtepunten van de Culemborgse geschie- denis. Klik hier en laat u verrassen.






Worstelen

 In het begin van de twintigste eeuw waren er in Culemborg twee worstelverenigingen. Dat waren Sandow en D.V.S. Na een aantal jaren zijn deze beide  worstelverenigingen samengevoegd tot Sandow-D.V.S. Deze vereniging heeft  zich later aangesloten bij de Nederlandsche Arbeiders Sportbond. Deze  sportbond was voortgekomen uit de gedachte dat de arbeidersbeweging  ook sportactiviteiten moest organiseren. De in 1926 opgerichte Nederlandsche Arbeiders Sportbond telde op zijn hoogtepunt 25.000 leden. Deelnemen was belangrijker dan winnen. Er werden dan ook geen lijsten met  standen gepubliceerd, geen medailles uitgereikt en men was tegen records  en sporthelden.












Sterk Door Vriendschap (SDV)

De Nederlandsche Arbeiders Sportbond  had wel mooie idealen, maar het worstelen is toch vooral een sport waarbij  het winnen belangrijk is. Het is dan ook  niet zo verwonderlijk dat het ledental bij  Sandow- D.V.S. langzaam terugliep. Een  aantal ontevreden leden richtten op 15  augustus 1936, samen met de gebroeders  Van Wijngaarden en A.G. Toonen, in de  bovenzaal van het toenmalige Victoriahotel (nu Taveerne Monopole) de worstelvereniging ‘Sterk Door Vriendschap’  (SDV) op. De nieuwe vereniging sloot  zich aan bij de Nederlandsche Kracht-sportbond. Ook de gebroeders Van Zuilekom, talentvolle worstelaars, meldden  zich bij de nieuwe vereniging aan. Het ledental steeg snel. Vooral door jongeren. Al snel merkte men in Nederland,  dat de jonge vereniging over uitstekende  krachten beschikte, niet alleen in de  worstelsport, maar ook op organisatorisch  gebied. De worstelaars van SDV deden  niet alleen mee aan de districtskampi-oenschappen, maar waren ook geduchte  tegenstanders bij de wedstrijden om het  kampioenschap van Nederland.


De beroemste Culemborgse  worstelaars


A. van Wijngaarden (Antoon)

Antoon van Wijngaarden was in Nederland een van de sterkste worstelaars in  het middengewicht. Op 16-jarige leeftijd  ging hij samen met A. van Zuilekom  voor het eerst naar een wedstrijd. Deze  werd gehouden in het Sportfondsenbad  in Amsterdam. Hij viel al direct op door  zijn bijzondere kracht. Al spoedig nam  hij deel aan wedstrijden in de eerste  klasse, waarna hij verschillende districts-kampioenschappen wist te behalen. In  1937 werd hij kampioen van Nederland  in het middengewicht. Door zijn vele  overwinningen behaalde Van Wijngaarden de meestertitel in de krachtsport,  de hoogste worstelonderscheiding in  Nederland.


C. van Zuilekom (Cees)

Een van de populairste sportfiguren in  Culemborg was Cees van Zuilenkom.  Als 16-jarige begon Cees met worstelen.  Zijn eerste wedstrijd worstelde hij in het  lichtgewicht. Zijn laatste grootste succes  was het kampioenschap van Nederland  in de klasse zwaargewicht. Van Zuile-kom behaalde net als Van Wijngaarden  de meestertitel in de krachtsport. Cees  van Zuilenkom kreeg in Culemborg de  bijnaam ‘Carnera’, die hij altijd behouden heeft.


A. van Zuilekom (Antoon)

Antoon van Zuilenkom had van alle  SDV-worstelaars de meeste interlandwedstrijden op zijn naam staan. Hij  werd in 1937 als enige Nederlander  uitgezonden naar de Volksolympiade  in Antwerpen. Van Zuilenkom vloerde  daar de Spanjaard A. la Gracia en de  Fransman R. Mertens. Eén van de  hoogtepunten uit de worsteltijd van Antoon van Zuilenkom was zijn deelname  aan de Voor-Olympiade in Helsinki,  waar hij de Nederlandse vlag mocht  dragen. Jarenlang was hij voorzitter van  SDV.


H. Richter (Hennie)

Hennie Richter begon op 12-jarige  leeftijd. In 1939 slaagde hij er in, eerste  te worden bij de juniorenwedstrijden  in Amsterdam. Direct na de bevrijding  werd Richter kampioen van Amsterdam  en in 1948 van Zuid-Nederland. Hij  was houder van de Cronosbeker. Dat  was een speciale prijs, uitgeloofd door  Evert Pin, voor de worstelaar die vijfmaal de stijlprijs gewonnen had. In 1954  werd hij kampioen van Nederland.


G. Kilian

In 1922 begon G. Kilian aan de krachtsport. Het duurde enige jaren voordat  hij naar de eerste klasse promoveerde. In  1929 was het zover en werd hij meteen  kampioen van Nederland in de eerste  klasse. De successen volgden elkaar in  snel tempo op. Het volgende jaar was  hij weer kampioen. In 1931 kreeg hij  voor de derde maal in successie de kampioenssjerp omgehangen. Hij was in de  extra vedergewichtklasse onbetwist de  ster.


Heden ten dagen

Hoe populair het worstelen in Culemborg was, blijkt uit het feit dat er in 1946,  bij de Nationale Worstelwedstrijd op het  sportterrein aan de Westersingel, meer  dan 1000 toeschouwers aanwezig waren. De worstelsport stond in de eerste  jaren na de oorlog in Culemborg op  zijn absolute hoogtepunt. De vereniging SDV werd vele malen kampioen  van Nederland. Niet alleen Antoon van  Wijngaarden, of één van zijn broers, waren kampioen. Er waren er meer, zoals: de gebroeders Van Zuilekom, Bertus  Kilian, Hennie Richter, Anton de Jong  en Bertus Sanders.
Helaas is de worstelsport heden ten  dage in Culemborg dood. Er is zelfs  geen vereniging meer. In het Utrechts  Nieuwsblad van 24 maart 1976 zei oud-worstelaar Cees van Wijngaarden daar  het volgende over: “Triest als je ziet dat  al datgene wat vroeger is opgebouwd  nu verdwenen is. Maar het is wel de  schuld van die grote mannen zelf. Ze  hadden het altijd zo druk met zichzelf  dat ze vergaten de jeugd een opleiding  te geven.”

Jack van der Winkel